Tezhip Sanatı

Altın ve boya ile yapılan bir sanat kolu olan tezhip örneklerine, el yazmalarında ilk sayfadaki başlığın çevresinde, bölüm başlıklarını süslemede, sayfa için yapılan motiflerde, sayfa kenarlarını boydan boya kaplayan süsler olan suların yapılmasında rastlarız. Kuran okunurken durulacak ayetleri belirtmek için hizalarına konan ve adına gül denen motiflerde yine tezhiple hazırlanır. Tezhip kağıdının mürekkebi, boyayı emmesi için ve gerektiğinde silinebilmesi için kağıtlar özel bir karışım olan aharla kaplanır, gözenekleri yıkanır. Tezhip bu kağıtlar üzerine çok ince kalem fırçalarıyla yapılır. Kullanılacak toprak boyalar önce ezilerek, kullanıma hazırlanır. Tezhip sanatının bir diğer önemli malzemesi olan altın boya, altın varağın su içinde Arap zamkıyla ezilip jelatinle karıştırılmasıyla elde edilir ve boyalar ile desenler kağıda aktarılır. Fatih Sultan Mehmet döneminde sarayın Nakkaşhanesi'nde üretilen tezhip örneklerinde mavi, beyaz, turuncu, siyah, yeşil renkleri ile altın yaldız kullanıldığı görülür. Rumiler, madalyon biçiminde tezhipli şemseler, kıvrık dallar üzerinde çiçek ve yapraklar görülür. Osmanlı’nın her döneminde farklı renk ve desenler ile gelişim gösteren bu zarif sanat dalına günümüzde de pek çok güzel sanatlar fakültesinde yer verilmektedir.