Cam İşçiliği

Osmanlı döneminde klasik üsluptaki sanat anlayışını yansıtan pek çok cam örneğe rastlanmaktadır. Bu dönemde İstanbul ’un cam üretim merkezi olduğu, işçi ve ustaların çoğunluğunun Türk olup, lonca örgütüyle denetiminin sağlandığı saray atölyelerinde çalışan camcılara ‘camgeran’ bunların başlarına ise ‘sercanger’ denildiği bilinmektedir. Osmanlı cam sanayinin merkezi Eğrikapı ve Tekfur sarayı civarında toplanmıştır. 18 yy ‘a gelindiğinde tüm atölyeler Tekfur Sarayı’na taşınmıştır. 19 yy.’da Çubuklu ve Beykoz ‘da atölyeler açılmıştır. Çeşitli minyatür örneklerinde cam şişe üfleyen cam ustaları, pencere camı takan ustalar, hatta günümüzde dahi cam sanatında kullanılan aletler tasvir edilmiştir. Cam üretimi için Kumburgaz’ dan cam için elverişli beyaz kum yollandığı kaynaklardan bilinmektedir. Osmanlı’da düz, renkli ve billur cam olmak üzere 3 tür cam üretilmiştir. Kandil,laledan,çiçek vazoları, gülebdanlar, kaseler, sürahiler, mataralar, şekerlik, fincan, bardak, humbera denilen ve orduda kullanılan cam mermiler, donanma fenerleri ,fanuslar,renkli pencereler olmak üzere pek çok cam eser üretilmiştir. Çubuklu’da genelde sürahi ya da vazo olarak çok ince camdan yapılan, üst kısmı iki renkli sarmal bir motife sahip olan çeşmi bülbüller üretilirken, Beykoz atölyelerinde Beykoz işi denilen objeler üretilmiştir. Cam dönemin özellikle dini yapılarında revzen-i menkuş (nakışlı pencere)olarak iç bezemede önemli bir öğe olmuştur. Nar çiçeği, lale, karanfil gibi motifler ile geometrik süslemelerin yanı sıra sülus, talik yazının da yer aldığı camlar üzerinde 18yy.’a gelindiğinde Avrupa etkisi ile madalyonlar ve Borok desenler ağırlık kazanmıştır.